وبلاگ آواز به آدرس www.awaz.ir منتقل شد
باتشکر.مهدی معتمد
باتشکر.مهدی معتمد

استاد فرامرز پایور ساعتی قبل دار فانی را وداع گفت.
وبلاگ آواز با اندوه فراوان ، این ضایعۀ بزرگ را به خانواده ، جامعه هنری و دوستداران آن استاد بزرگوار تسلیت عرض میکند. این سال شوم کی به پایان میرسد ؟




















خانه ام آتش گرفته ست ، آتشی جانسوز
هر طرف می سوزد این آتش
پرده ها و فرشها را ، تارشان با پود
من به هر سو می دوم گریان
در لهیب آتش پر دود
وز میان خنده هایم تلخ و خروش گریه ام ناشاد
از دورن خسته ی سوزان
می کنم فریاد ، ای فریاد ! ای فریاد
خانه ام آتش گرفته ست ، آتشی بی رحم
همچنان می سوزد این آتش
نقشهایی را که من بستم به خون دل
بر سر و چشم در و دیوار
در شب رسوای بی ساحل
وای بر من ، سوزد و سوزد
غنچه هایی را که پروردم به دشواری
در دهان گود گلدانها
روزهای سخت بیماری
از فراز بامهاشان ، شاد
دشمنانم موذیانه خنده های فتحشان بر لب
بر من آتش به جان ناظر
در پناه این مشبک شب
من به هر سو می دوم گریان
ازین بیداد
می کنم فریاد ، ای فریاد ! ای فریاد
وای بر من ، همچنان می سوزد این آتش
آنچه دارم یادگار و دفتر و دیوان
و آنچه دارد منظر و ایوان
من به دستان پر از تاول
این طرف را می کنم خاموش
وز لهیب آن روم از هوش
ز آندگر سو شعله برخیزد ، به گردش دود
تا سحرگاهان ، که می داند
که بود من شود نابود
خفته اند این مهربان همسایگانم
شاد در بستر
صبح از من مانده بر جا
مشت خاکستر
وای ، آیا هیچ سر بر می کنند از خواب
مهربان همسایگانم از پی امداد ؟
سوزدم این آتش بیدادگر بنیاد
می کنم فریاد ، ای فریاد ! ای فریاد

تصنیف فریــــاد با صدای استاد شجریان
آهنگ از استاد شجریان
شعر : اخوان ثالث
آلبوم : فریاد
تار : حسین علیزاده
تنبک : همایون شجریان
کمانچه : کیهان کلهر
راست پنجگاه

پی نوشت : این مطلب شرح حال این روزهای من بود.باشد که ثبت شود در تاریخ وبلاگ.












کنفرانس مطبوعاتی استاد شجریان روز دوشنبه 22 فروردین ماه ، همزمان با انتشار آلبوم " آه باران " در موسسۀ دلآواز برگزار شد.اما از این نشست مطبوعاتی ، که اولین نشست سال 88 استاد شجریان محسوب می شود ، خبرهای جالبی شنیده شد که نویدبخش سالی پربار و امیدوارکننده ، برای موسیقی ایران است.چکیدۀ این اخبار را که از خبرگزاری فارس و ایسنا آماده کرده ام ، خود گویای این قضیه است.



مهمترین خبر این نشست ، رونمایی از چند ساز جدید استاد شجریان به نام های " کرشمه " ، " ساغر " و " بم صراحی " بود.همانطور که مطلع هستید ، استاد شجریان مهر ماه سال 87 در کنسرتش با گروه شهناز از دو ساز جدید به نام " صراحی " و " بم ساز " رو نمایی کرده بود.توضیحات استاد شجریان دربارۀ سازهای جدید و پاسخشان به بعضی انتقادات را که از خبرگزاری ایسنا و فارس انتخاب کرده ام را بخوانید :
" محمد رضا شجريان در حالي برنامههای سال 88 را تشريح كرد كه سازهای
جديدش را براي خبرنگاران رونمايي كرد و گفت : به نوازندگان و سازندگان ساز
توصيه ميكنم كه در عين حفظ اصالت در سنت ها خود را گرفتار نكنند.به گفتۀ
مجید درخشانی ، در كنسرت سال 88 گروه شهناز با همراهی محمدرضا شجريان ،
سازهايي همچون « صراحی » ، « بم صراحی » و « ساغر » در اجرای گروه
استفاده میشوند. "



نياز داريم رنگهای جديدی وارد اركستر بكنيم
" استاد آواز ايران در بخش ديگری از اين نشست خبری دربارۀ سازسازي و تغييراتي كه در اين زمينه به دنبال آن است ، هم گفت : در طول ساليان دراز سازهای سنتی داشتهايم كه هيچگاه در آنها تغيير ايجاد نكرديم. در حالي كه نياز داريم تا در اجراهاي موسيقي رنگهاي جديدی وارد اركستر بكنيم. به خصوص ما در بخش بم و باس ضعيف هستيم و سازهاي مشابه ويولنسل و كنترباس نداريم ، تنها عود و قيچک باس داريم كه نزديک به آن سازهاست ولی حجم و رنگ ويولنسل را ندارد. به همين دليل بيشتر از هر كس ديگري احساس نياز كردم كه اركسترهای ما نياز به اين تغييرات در حجم و رنگ صدا دارد.او تصريح كرد: ما میخواهيم در كنار سازهايی كه امروزه استفاده ميكنيم، سازهاي جديدی داشته باشيم كه ضعفهاي موجود را پوشش دهد و به همين دليل هم از سال 40 به بعد كه سنتور سازي را شروع كردم روي ساخت سازها تحقيق كردم و با سر زدن به ساز فروشيها و زير رو كردن سازها به بررسی آنها و امكانات تغييراتي در اين سازها پرداختم تا به صداي بهتري برسم. "



استاد شجريان در معرفی اين سازها توضيح داد :
" « بم صراحی » كه بهجای « ويلونسل » از آن ميتوان استفاده كرد ، توسط دكتر افشاری نواخته ميشود. ساز « ساغر » نيز از خانواده تار است كه براي تارنوازان خوب است ولي رنگ صدای آن با تار فرق ميكند و در حال تجربه و امتحان آن هستم. « كرشمه » نيز به خانواده « عود » نزديک است ، ولي شكل ساز عود را ندارد و با تغيير سيم هايش درآن تغييراتي دادهام . "



خبرگزاری فارس هم در قسمتی از گزارش خود نوشته :
محمد رضا شجریان : " همچنين سازي را با دو دف ساختهام به طوری كه هر دو
طرف ساز دف است البته اين ساز هنوز تكميل نشده و من از حسين رضايی نيا
خواستهام تا با تمرين بر روی اين ساز بتواند صداهای متفاوتی از آن توليد
كند . "

![]()


متاسفانه در سنتها خود را گرفتار كردهايم
" استاد شجریان اظهار اميدواری کرد سازندگان ساز به ايدههای جديد در اين عرصه روي بياورند و گفت: اميدوارم سازندگان ساز ما تنها به همان سازهايي كه ميسازند بسنده نكنند ، بلكه در كنار آن سازهای جديدی را تجربه و وارد عرصهي موسيقي بكنند. متاسفانه ما در سنتها خود را گرفتار كردهايم در حالی كه سنت همچون اتاق دربستهای ميتواند آدم را محصور كند. ولی اصالت اين گونه نيست پس چه بهتر كه در كنار نگهداري اصالت ، سنتها را بشكنيم و بر اساس نيازهاي امروز جامعه چيزهاي جديدی را ابداع كنيم.شجريان تاكيد كرد : هنرمندان از تعصبهای خود خارج شوند و بدون هراس دست به تجربههای جديد بزنند و از اين طريق اشكالات سازهاي موجود را برطرف و ايدههای متفاوتي را مطرح كنند."




سخنانم در جشن خانه موسيقی به مذاق برخی ها خوش نيامد
" استاد آواز ايران با اشاره به پيشنهادش براي راهاندازی كانونی در خانۀ
موسيقی براي حمايت از سازندگان سازهاي كه ايدههاي جديد دارند ، گفت : اين
پيشنهاد را مطرح كردم كه سازندگان ساز تشويق شوند و جرات اين را پيدا كنند
تا ايدههای جديد خود را مطرح كنند.اما متاسفانه در جشن نهم خانه موسيقي
كه مهر ماه سال گذشته برگزار شد و من دستاوردهای ساز و سازی خود را ارايه
كردم گويا به مذاق خيلی ها خوش نيامد و واكنشهايی نشان دادند كه كمی
ناشيانه بود و انتظار می رفت نسبت به اين موضوع فكر بيشتری شود. "






خبر مهم دیگری که ممکن است خیلی از مشتاقان منتظر شنیدنش باشند ، خبر
برگزاری کنسرت استاد شجریان و گروه شهناز در تهران و حتی در چند شهرستان
دیگر باشد.در ادامه گزارش ایسنا در رابطه با این موضوع را مطالعه میکنید :
کنسرت در تهران :
" از نيمه دوم تير ماه كنسرتها آغاز ميشود.مجید درخشانی دربارۀ كنسرت
اين گروه ( گروه شهناز ) كه از نيمۀ دوم تير ماه سال جاري آغاز ميشود ،
گفت : كنسرت در دو بخش در بيات اصفهان اجرا ميشود كه در بخش اول يک
چهار مضراب و يک تصنيف اجرا خواهد شد و اجرا با قطعهي « شكايت ني » از
ساختههاي وزيري آغاز و بعد از يک تصنيف ، دو قطعه از ساختههاي خودم را
اجرا خواهيم كرد.در بخش دوم اين كنسرت كه با يک پيش درآمد آغاز ميشود ،
قطعهي « ساقي نامه » با شكلي جديد و به صورت متنوع و در « سه گاه » اجرا
خواهد شد و بعد از آن يک چهار مضراب از ساختههاي خودم و يك قطعه آوازي
ديگر خواهيم داشت. "



کنسرت در اروپا و شهرستان ها از شهريور ماه
" همچنين تور اروپايی كنسرت گروه « شهناز » با صدای محمد رضا شجريان از 5
تا 25 سپتامبر برابر با 14 شهريور تا 3 مهر ماه ، طی سه هفته در كشورهایی
همچون آلمان ، انگلستان ، سوييس ، فرانسه ، سوئد و... برگزار خواهد شد و
در صورت فراهم شدن امكانات اين گروه در سال جاری در شيراز و اصفهان نيز
برنامههايي خواهد داشت. "
استاد شجريان : براي اجرا در شهرستانها كمتر به نتيجه رسيدهايم
" محمد رضا شجريان استاد آواز ايران نيز با اشاره به مشكلات گروه برای
اجرای اين برنامه ها در شهرستانها هم مطرح كرد : همواره گروه ما به
دنبال اجراي كنسرتهای متنوعی در شهرستان ها بوده است ، اما به دليل
فراهم نشدن شرايط مناسب برای اجرا ، كمتر در شهرستانها به نتيجه
رسيدهايم . به طوری كه بعد از تحقيق و تلاش زياد اغلب به مشكل برخورده
ايم و به اجرای گروه در تهران بسنده كردهايم . حتی در شرايط فعلی نيز
نمی توانيم از اجراهای گروه در تالار وزارت كشور به صورت قطعی خبر دهيم ،
اما كنسرتهای ما از نيمۀ دوم تير ماه آغاز می شود . "




آلبوم جدید استاد شجریان هم با نام " آه باران " از شنبه 22 فروردین ماه
وارد بازار موسیقی شده که هم اکنون می توانید آن را از فروشگاه های موسیقی
خریداری کنید.توضیحات استاد شجریان و مزدا انصاری ( تنظیم کنندۀ اثر ) را
در ادامه مشاهده می کنید ( از خبرگزاری ایسنا ) :
" مزدا انصاری تنظيم كنندۀ آلبوم « آه باران »: ساخت و تنظيم اين اثر
هفت سال به طول انجاميد و ساخت آن از زمان فوت مرحوم مشيری شروع شد و
زمانی كه استاد شجريان با همراه سه تار حسين عليزاده قطعه « آه باران »
را اجرا كردند ، پيشنهاد اجرای اركسترال اين اثر را همراه با بازنگری مجدد
به ايشان دادند و نهايتا با علاقهای كه شخصا به موسيقي « گلها » داشتم ،
تصميم گرفتيم كه در كنار اين قطعه در يک مجموعه قطعات قديمی همچون « نوای
نی » از ساختههای مرتضی محجوبی و « ديدي ای مه » از ساختههای حسين
ياحقی را بازسازی كنيم.او ادامه داد : در قطعه « نوای نی » كاملا به
تنظيم استاد خالقی وفادار بودم. اما براي قطعهی « ديدی ای مه » مقدمهای
ساختم و تنظيم مجدد كردم. همچنين در اين آلبوم يک مقدمۀ بدون كلمه دشتی ،
ساخته شده است كه با همفكری استاد در اين مجموعه از حضور فرهنگ شريف و
فخری ملک پور نيز ياری گرفتيم. "



استاد شجریان : با آلبوم « آه باران » ميخواهيم از « گلها » يادی بكنيم
" استاد شجریان : مزدا انصاری سالهاست به صورت حرفهای در حوزۀ موسيقی كار ميكند و با شناختی كه نسبت به او و خانوادهاش داشتم و با تكيه بر صداقت فكری و ديدگاه هنریاش پيشنهاد او را برای تنظيم اين آلبوم پذيرفتم و قرار شد با اين مجموعه يادي از « گلها » بكنيم تا مخاطبانی كه اين سبك موسيقی را دوست داشتند ، اين اثر مجددا براي او يادآور شود.استاد آواز ايران با اشاره به بازگشت اش به موسيقي « گلها » در اين مجموعه ، توضيح داد : تمام تلاشم در اين بود كه ژانر موسيقي « گلها » را در كنار ساير ژانرها براي مخاطبان خاصش داشته باشيم تا جايگاه هميشگی آن در جامعه پيدا شود ، اما اجرای اين سبک موسيقی همچون تمام اجراهای ما مستلزم داشتن سالن است. "




بخش پایانی این کنفرانس مطبوعاتی مربوط به کارگاه های آواز استاد شجریان بوده.خبرگزاری فارس در این رابطه چنین نوشته :
آموزش آواز شجريان از راه دور
" شجريان با اشاره به كلاسهای آوازش گفت : كلاسهاي آواز من همچنان ادامه
دارد و روند خوبی را طی میكند به طوری كه با تمام گرفتاریهايم تشويق
شدم اين كار را ادامه بدهم.همچنين طرحی را براي آموزش از راه دور دارم اما
بايد وقت مناسب برای اين كار را پيدا كنم. "


مطالب مرتبط :
زخمه دوبارۀ استاد آواز بر ساز ایرانی ( همشهری )
صراحی ، ساز ابداعی استاد شجریان
توضیحات صوتی استاد شجریان درباره 3 ساز ساخته شدۀ جدید

پی نوشت : علاقهمندان می توانند در قسمت موسیقی وبلاگ ، چهار مضراب عشاق را از آلبوم جدید استاد شجریان ( آه باران ) گوش کنند ، برای خرید این اثر می توانید به فروشگاه های موسیقی و لینک موجود در قسمت موسیقی وبلاگ ، مراجعه کنید.
پی نوشت 2 : برای مطلع شدن از آخرین اخبار و مقالات مهم موسیقی به ایـــنـــجا مراجعه کنید.
پی نوشت 3 : بازدیدکنندگان و همراهان محترم این وبلاگ ، اگر عکسهای این مطلب و قسمتهای مختلف وبلاگ را نمی توانید مشاهده کنید، بخاطر اتمام پهنای باند مکانیاست که در آن عکسها را آپلود کرده ام ، لطفاً برای دیدن آنها ، چند ساعت دیگر مراجعه فرمایید ، از این پیشآمد شرمنده ام و از حضور دوستان عذر می خواهم.

دل آواز : آلبوم " آه باران " آخرین اثر محمدرضا شجریان ، مجموعه ای است که در فرم و فضای موسیقی گلها تنظیم گردیده و به یاد بزرگان ، حسین یاحقی ، مرتضی محجوبی ، رهی معیری و بنان ساخته شده است.

این آلبوم شامل 7 قسمت در مایۀ دشتی است که چهار قطعه آن بصورت ارکسترال ، دو قطعه بصورت ساز و آواز همراه پیانوی فخری ملک پور و تار فرهنگ شریف بر اشعار حافظ و عطار بوده و یک قطعه آن چهار مضراب تار به همراه تنبک همایون شجریان میباشد.

" دیدی ای مه " با آهنگسازی حسین یاحقی بر ترانۀ رهی معیری
" نوای نی " با آهنگسازی مرتضی محجوبی بر ترانۀ رهی معیری
" آه باران " با آهنگسازی محمدرضا شجریان بر روی شعری از فریدون مشیری
تنظیم کلیۀ قطعات و همچنین ساخت مقدمۀ دشتی توسط مزدا انصاری انجام گرفته است.
هنرمندان اعم از تکنوازان و نوازندگان ارکستر که در این مجموعه همنوازی و همراهی نمودهاند عبارتند از :
عکس : خبرگزاری فارس
همانطور که در عکس بالا پیداست، این ساز سنتور ، در جریان دستگیری اراذل و اوباش و زورگیران ، در کنار انواع و اقسام ادوات زورگیری و سرقت قرار داده شده.البته منظور از این کار مشخص نیست ، شاید هم بیغرض اتفاق افتاده ، ولی آنچه پیداست این است که عکس فوق در گزارش تصویری ای با عنوان " جمع آوری ارازل و اوباش در طرح ضربتی ایام نوروز " مشاهده می شود.از این تیتر و از این عکس می توان اینطور برداشت کرد که هر کس با انواع و اقسام سازها سر و کار داشته باشد ، در جمع ارازل و اوباش و زورگیران محسوب می شود ، شاید هم جزو سارقان ! .اما به دور از این حدث و گمان ها ، عکس فوق ، شاید نشانگر قسمت کوچکی از وضعیت و حالوهوای این روزهای موسیقی کشورمان در نزد مردم و مسئولین باشد.
مرتبط :

یک سال دیگر گذشت ، سالی پر از اتفاقات تلخ و شیرین ، اکنون به فاصلۀ کمتر از 17 ساعت مانده تا لحظۀ تحویل سال 1388 ، امیدوارم همگی شما دوستان ، سال 87 را با موفقیت و کامرانی به پایان رسانده و حداکثر استفاده را از فرصت های زندگی در این سال برده باشید.بار دگر طبیعت سر سبز ، حیاتی دوباره یافته و نسیم شکوفایی و شکفتن در جامعه وزدین آغاز نموده. امیدوارم در این موسم بهاری ، همگیمان ، همراه با تحول و دگرگونی طبیعت ، با تلاش و کوشش در عرصه های انسانیت فردای بهتری را برای خود رقم بزنیم.فرا رسیدن نوروز باستانی و آغاز فصل بهار ، فصل شکوفایی طبیعت را به شما دوستان و همراهان همیشگی وبلاگ آواز ، تبریک و تهنیت عرض میکنم.به همین مناسبت چند نغمه از هنرمندان مختلف را برای شما عزیزان قرار میدهم تا همراه با این ترانه ها به استقبال بهار برویم.



داشتن تاریخ تولد و فوت هنرمندان ایران ، همیشه مورد توجه من و خیلی از هنردوستان بوده. به همین خاطر ، بنده چند وقتی است در گوشه و کنار ؛ و گاهاً در تقویم های معمولی و کتاب هایم ، این تاریخ ها را یادداشت میکنم. ولی این قبیل یادداشت ها ، بعد از گذشت چند ماه یا محل یادداشتش از یاد میرود و یا چون به صورت منظم و دقیق و البته کامل نوشته نشده ، خسته کننده میشود.

دوست عزیزمان ، آقا امین ، با زحمت و علاقۀ فراوان و تحقیق دو ساله ، موفق به تهیۀ سالنامه ای با عنوان " سالنامه جاودانه هاي ايران " شده اند و کار من و امثال من را که به داشتن این یک چنین سالنامۀ کامل و منظمی علاقه دارند ، راحت کرده اند .از همینجا از این دوست عزیز بابت خلق این اثر ماندگار ، تشکر می کنم و امیدوارم این قبیل حرکات ادامه داشته باشد ، و قطعاً با حمایت شما هنردوستان و علاقه مندان ، ادامه خواهد داشت.وبلاگ آواز همواره از این آثار حمایت کرده و افتخار می کند که با معرفی این آثار به گسترش فرهنگ و هنر این مرز و بوم کمک کرده باشد.

این سالنامه ، شامل تاریخ تولد و وفات بسیاری از دانشمندان رشته های مختلف و رشته های مختلف هنری ، اسایتد صنایع دستی ، نویسدگان ، بزرگان علم ، موسیقی دانان ایران زمین و... است که چند روزی است به همت این دوست گرامی در کتاب فروشی ها و مراکزی که در زیر می نویسم ، در دسترس علاقه مندان قرار گرفته.برای خرید این سالنامه در تهران به یکی از مراکز زیر مراجعه فرمایید.

امروز بیست و سومین سالگرد درگذشت مخملین صدای ایران ، استاد غلامحسین بنان بود.روزی که موسیقی ایران یکی از بزرگترین حافظان و بزرگترین تاثیرگزاران خود را از دست داد.علاقۀ شدید بنده به این استاد گرانقدر موجب شکل گیری مطالبی مثل : این مطلب ، این مطلب ، این مطلب ، این مطلب و این مطلب ، در مطالب گذشتۀ وبلاگ آواز شده و قصد من در این مطلب تکرار مکررات نیست!.پنج خاطره از استاد بنان را به همراه هشت تصنیف از زیباترین تصنیفهای ایشان را برای دانلود می گذارم ، باشد که مورد توجه عزیزان و بازدید کنندگان وبلاگ قرار گیرد.


علی تجویدی : شبی پس از فراغت از اجرای برنامۀ گلها با هم بر آن شدیم تا از میدان ارگ به سوی استودیوی گلها در ساختمان رادیو که در آنجا قرار داشت ، ساعتی بسوی شمال تهران پیاده قدم بزنیم.در میان راه بنان از من پرسید : بنظر تو چگونه می توانیم از دستگاه سه گاه به آواز بیات اصفهان تغییر مقام کنیم و باز از بیات اصفهان به شور و سپس به سه گاه برگردیم ؟ هر دو در بدست آوردن راهی مناسب به زمزمه مشغول شدیم و هم چنان در یافتن پاساژی بودیم که این تغییر مقام یا به اصطلاح مرکب خوانی به گونی ای لطیف و خالی از تصنع انجام گیرد.خوب یاد دارم که ساعت خروج ما از استودیو ساعت 7 بعد از ظهر بود و راهپیمایی و جستجوگری ما آنچنان پی گرفت که گذشت مکان و زمان را فراموش کردیم و آنگاه به خود آمدیم که یک ساعت از نیمۀ شب گذشته بود ، تازه دانستیم نزدیک پل رومی شمیران قرار داریم و در این مدت خستگی و گرسنگی و تشنگی را به شور و شوق هنر و پویش و همدلی ، را همه از یاد برده بودیم اثر آنچه گذشت ، پدید آمدن آهنگ « یاد کودکی » بود که در آن سیر آهنگ از بیات اصفهان به سه گاه و سپس به شور و برگشت فرود به بیات اصفهان است و هر گاه این آهنگ را می شنوم یاد فراموش نشدنی آن شب برایم زنده می شود.
از نور تا نوا – علی تجویدی
.jpg)
فریدون حافظی : بیاد دارم شبی در منزل مجید وفادار در خدمت بنان و رهی معیری و چند تن دیگر گرد آمده بودیم.آن شب بنان را نه چنان دیدم که دریافته بودم.او آواز نمی خواند ، پرواز می کرد ، به روانی و سبکی نسیم دستگاهی به دستگاه دیگر و از گوشه ای به گوشۀ دیگر پر میکشید.گاه من و گاه وفادار او را همراهی می کردیم ، در آن حال که وی به تمامی گوشه های ردیف سر می کشید و مرکب خوانی می کرد ، نگران بودم نتواند به پرده ای که از آن آغاز کرده بود بازگردد.ولی آنگاه دچار شگفتی شدم که او به قدرت حنجرۀ نیرومند خود از همان راههایی که عبور کرده بود ، پایگاه به پایگاه بازگشت و به پردۀ نخستین رسید.گویی سازی در حنجره داشت که با استادی ، و به هر گونه که اراده می کرد آن را می نواخت و چنین هنرنمایی ، حتی برای نوازندگان چیره دست که به پرده های دست افزار موسیقی آشنایی کامل دارند بسی دشوار است و از عهدۀ همه کس ساخته نیست ، تا چه رسد به خواننده ای که صدا را در حنجرۀ خویش می پرورد.
از نور تا نوا – فریدون حافظی
.jpg)
محمد رضا شجریان : من هر وقت آواز بنان را از رادیو یا تلویزیون می شنیدم ، منقلب میشدم ، و اشک می ریختم و روزی که به قزوین سفر می کردم ، یک صفحه از صدای دلنشین او را با خود داشتم تا یک تحریر او را تقلید کنم ، از تهران تا قزوین بیش از پنجاه بار آن را گذاشتم و سرانجام به آموختن آن توفیق نیافتم !.
از نور تا نوا – محمد رضا شجریان
دیروز خیلی اتفاقی ، در بین روزنامهها با روی جلد مجلۀ خانوادۀ سبز مواجه شدم و با توجه به مشاهده کردن عکس استاد شجریان در کنار رایان و مژگانِ شجریان ، کنجکاو شدم تا مجله را خریده و مطلبی که در مورد استاد شجریان نوشته را مطالعه کنم ، با مطالعۀ این مطلب احساس کردم که برای خوانندگان وبلاگ میتواند قسمتهایی از این متن جالب باشد.خریدن این مجله ( که از نیمۀ دوم بهمن ماه روی دکه های روزنامه فروشی رفته ) را به همۀ دوستان توصیه میکنم.


او استاد آواز ايران است، سالهاست كه ايرانيان با صداي او زندگي ميكنند، او يك ايراني عاشق است كه نام ايران را با موسيقي در دنيا پر آوازه كرده است، طي 68 سال زندگي پر بركت، توانست نام « ايران » را در عرصه موسيقي دنيا پرآوازه كند... او در امور خيريه هم هميشه از بانيان است، فراموش نميكنيم كه او در زمان زلزله بم چه زحماتي كشيد و چگونه توانست با اجراي كنسرتهايش، براي زلزلهزدگان پول زيادي جمعآوري كند. بله، او استاد آواز ايران است، محمدرضا شجريان كه از شش سالگي، با تلاوت قرآن، زندگي پربركت هنري خود را آغاز كرد.
ابوالفضل زوريي نصرآباد در وصف استاد مينويسد :
" مطالعه اشعار شيخ سعدي ، ايرج ميرزا و رهي معيري در من شوق غريبي براي سرودن ايجاد ميكند. وقتي خط خوش استاداني چون جليل رسولي، محمد احصايي و جواد بختياري را ميبينم راغب ميشوم كه مركب و قلم ني بگيرم و باقي عمر را صرف مشق خط كنم. شيوه تارنوازي حسين عليزاده به فراگيري تار ترغيبم ميكند و صداي آسماني، قدرتمند و دلنشين محمدرضا شجريان مرا وسوسه ميكند كه بخوانم (و صد البته هزار شكر كه تا به امروز بر اين وسوسه نفس امّاره بالسوء غلبه كردهام و بر عالم هنر از اين حيث منت بسيار دارم !).شجريان استاد مسلم آواز ايراني است. نه تعريف و تمجيد من و امثال من چيزي بر قدر او ميافزايد و نه انتقاد و بدگويي دوستان و دشمنانش از ارزش كار او ميكاهد. من به عنوان يك مخاطب سالهاست كه با آثار شجريان زندگي كردهام. دستان، نوا (مركبخواني) و بيداد، كاستهاي مورد علاقه من هستند. شجريان را دوست دارم براي « ربنا » ، براي كاست « راست پنجگاه »، به خاطر گوش دادنش به پاواروتي و امكلثوم و به خاطر خطاطي و گلكارياش، دوستش دارم و براي او آرزوي سلامتي و طول عمر ميكنم."

استاد شجریان در آغوش پدر ( 4 ماهگی ) - سال 1319

در اولين روز مهرماه سال 1339، همان روزي كه مدارس در سراسر كشور باز ميشد، محمدرضا شجريان در شهر مقدس مشهد ديده به جهان گشود. پدربزرگش « علياكبر » از مالكان بزرگ مشهد بود و به زيبايي آواز ميخواند، پدرش؛ مهدي هم از صداي پرطنين و رسايي برخوردار بود، اما او كه در جواني آواز خواندن را آغاز ميكند، پس از مدتي به قرائت قرآن رو ميآورد و تا آخر عمر يعني در هجدهم آذرماه سال 1375 در سن 85 سالگي همين كار را ادامه ميدهد... او به شاگردان زيادي تلاوت قرآن ياد داد كه يكي از همان شاگردان، پسرش محمدرضاست كه او را از دوران كودكي با تلاوت قرآن آشنا ميكند تا جايي كه محمدرضا در 12 سالگي شهره عام و خاص در مشهد ميشود و در مجامع بزرگ مذهبي تلاوت قرآن اول برنامه با او بود.

استاد ميگويد : " در سال 1324، زماني كه پنج ساله بودم در خلوت كودكانهام آواز ميخواندم. در سال 1326 به كلاس اول دبستان رفتم و از سال 1328، زماني كه 9 ساله بودم در مجمع تلاوت قرآن مشهد شركت كردم. آن سالها در دبستان فرخي مشهد تحصيل ميكردم...در سال 1331 زماني كه 12 ساله بودم به دعوت رئيس راديو خراسان در راديو، قرآن تلاوت كردم.آن زمان به فوتبال علاقه داشتم از اين رو در سال 1334 در مسابقات فوتبال دبيرستانهاي مشهد شركت كردم، آن زمان 15 ساله بودم، تلاوت قرآن را همچنان ادامه ميدادم و به علت توانايي در تلاوت قرآن با صداي خوش، چشم و چراغ همه اعضا و دانشآموزان مدرسه و مردم بودم. "


مژگان دختر سوم استاد، كارشناس نقاشي، كارشناس ارشد ارتباط تصويري (گرافيك) و كارشناس موسيقي از دانشگاه هنر است.او « سهتار » را نزد استاد محمدرضا لطفي و استاد حسين عليزاده از سال 1358، زماني كه 9 ساله بود، فرا گرفت، سپس رديفنوازي را نزد استاد پرويز مشكاتيان از سال 1360 آغاز كرد و در مرحله بعدي نزد استاد مهربانو توفيق رديفنوازي را در دانشگاه هنر آغاز كرد.يكي از اجراهاي معروف او با «سيما بينا» در سال 70 بود و اجراي كنسرت با گروه شهناز در سال 1387... به غير از اين، او طراحي گرافيك آثار استاد محمدرضا شجريان و همايون شجريان در سال 1372 و همچنين طراحي و اجراي صحنه كنسرت پدر و گروه شهناز در سال 1387 را عهدهدار بود.

« در سال چهارم دبيرستان برخلاف خواستهام به دانشسراي مقدماتي رفتم و راه معلمي را در پيش گرفتم و به استخدام آموزش و پرورش درآمدم و از 20 سالگي به معلمي در روستاي استان خراسان درآمدم، آنجايي كه من تدريس ميكردم، بخش رادكان بود، دبستان خواجه نظامالملك... » و اينگونه شد كه استاد به معلمي رو آورد...


استاد شجریان در کنار همسر دوم ( کتایون خوانساری ) - سال 1372 اصفهان
21 ساله بود كه ازدواج كرد، استاد ميگويد: « با دختري ازدواج كردم كه او هم معلم دبستان بود، همسرم خيلي با من همراه بود و با كمك او بر مشكلات مالي يك زندگي بسيار محقر پيروز شديم. عقدكنانم با «فرخنده گلافشان» در 21 مهرماه سال 1340 بود و در 20 مردادماه سال 1341 ازدواجمان را در مشهد جشن گرفتيم، زندگي خانوادگي كه حاصل آن سه دختر و يك پسر بود...پس از ازدواج، استاد از بخش رادكان به روستاي شاهآباد مشهد به عنوان مدير دبستان شاهآباد مشغول به كار شد. دختر بزرگش «راحله» در مهرماه سال 1342 در مشهد به دنيا آمد، دومين دخترش افسانه در ارديبهشت سال 1344 در مشهد به دنيا آمد (افسانه شجريان بعدها با پرويز مشكاتيان ازدواج كرد).«در همان سال بود كه از شاهآباد به مشهد منتقل شدم و به تدريس در دبستان پرداختم، آن زمانها واليبال هم بازي ميكردم و در مسابقات واليبال معلمان مشهد هم حضور داشتم. پس از تدريس در دبستان عبداللهيان مشهد، در سال 1345 به تهران منتقل شدم و به تدريس در دبيرستان صفوي پرداختم.در ارديبهشت سال 1348، دختر سومم مژگان به دنيا آمد.پسرم همايون هم در ارديبهشت سال 1354 به دنيا آمده است.

گروه اشتیاق به نوازندگی : علی قمصری ( تار) ، شروین مهاجر ( کمانچه ) ، اصغر عربشاهی ( تار ) ، نوشین پاسدار ( عود ) ، سامان صمیمی ( کمانچه ) ، اسحاق چگینی ( نی ) و رشید کاکاوند ( تنبک ) به همراه علیرضا قربانی ؛ شبهای پنجشنبه و جمعه ( 5 و 6 دی ماه ) در سالن کوثر قزوین به هنرنمایی پرداختند.این کنسرت آغاز کنندۀ تور شهرستانهای این گروه بود که بعد از عید نوروز ادامه خواهد یافت.با وجود بالا بودن بیش از اندازۀ بهای بلیت ها ، استقبال خوبی در شب دوم ( و نسبتاً در شب اول ) از برنامه شده بود.البته با وجود بی بهره بودن از یک سالن اجرای موسیقی و همچنین با وجود بالا بودن قیمت بلیت ها ، امیدوارم اینگونه حرکت ها در قزوین و کل شهرستانها که واقعاً در این زمینه بر آنها ظلم می شود ، ادامه داشته باشد.


همانطور که از قبل قابل پیش بینی بود ، به علت بی برنامگی و وقت نشناسی بسیاری از حضار ، برنامه با 30 دقیقه تاخیر شروع شد.برنامه به دو قسمت تقسیم شده بود : 1 – قسمت نوا 2 – قسمت دشتی ( که آنتراکت 20 دقیقه ای بین این دو قسمت هم به 30 دقیقه تبدیل شد ).

طراحی زیبای بروشور ( که حاصل کارِ آقای آیدین قشلاقی بود ) و نورپردازی خوبِ صحنه ( بابک بهمنی ) که در عکس ها نیز پیداست ، حال و هوای جالبی به کنسرت داده بود.اسپانسر این کنسرت هم شرکت بیمۀ نوین بود.


علیرضا قربانی و گروه اشتیاق شب های پنجشنبه و جمعه ( 5 و 6 دی ماه ) در سالن کوثر ( ضلع جنوبیِ پارک ملت ) به هنرنمایی خواهند پرداخت.این برنامه که تکرار برنامه های کنسرت شهریور ماه تهران و فستیوال های خارج از کشور ، می باشد ( به جز تصنیفِ جدید موج ) ، در دستگاه نوا اجرا می شود ( جالب است که کنسرت تیر ماهِ شهرام ناظری که در قزوین اجرا شد هم در نوا بود ! ). در این برنامه قطعات " پریزاد "، " غلام قمر " و " درعاشقی " با استفاده از اشعار مولانا و تصنیف جدید " موج " اجرا می شود. گروه اشتیاق تشکیل شده است از هنرمندانی چون : اسحاق چگینی ( نی ) نوشین پاسدار ( عود ) شروين مهاجر ( که در کنسرت تیرماه شهرام ناظری هم در قزوین کمانچه نواخت ) و سامان صمیمی ( کمانچه ) رشید کاکاوند ( تمبک ) علی قمصری ( تار ) می نوازند.اسحاق چگینی و رشید کاکاوند از هنرمندان به نامِ این کنسرت نیز قزوینی هستند و به عنوان همشهری در شهرشان هنرنمایی می کنند.


" خبرگزاری مهر : گروه موسیقی اشتیاق به خوانندگی علیرضا قربانی 5 و 6 دی ماه کنسرت خود را با اجرای قطعه جدید موج در مجموعه فرهنگی ورزشی کوثر قزوین برگزار می کند.علیرضا قربانی با اعلام این خبر به خبرنگار مهر گفت : از آنجا که قرار است در ادامه کنسرت تهران ،تور کنسرت شهرستان ها را در ایران داشته باشیم ازهمین رو تصمیم گرفتیم در نخستین کنسرت به شهرستان قزوین برویم .وی در توضیح قطعات کنسرت گفت : این برنامه در دستگاه نوا اجرا می شود که گزیده ای از اجراهای گروه موسیقی اشتیاق در فستیوالهای خارج و کنسرت تهران ،شامل قطعاتی چون "پریزاد"، "غلام قمر" و " درعاشقی" با استفاده از اشعار مولانا و تصنیف جدید "موج" است که اجرا می شود .خواننده گروه اشتیاق در ادامه افزود: پیش درآمد نوا، ضربی نهفت و قطعه موج ساخته علی قمصری و دیگر تصانیف این برنامه از ساخته های خودم است که تنظیم برخی از آنها کار سعید هنرمند است.قربانی در باره گروه اشتیاق گفت : نزدیک به 5 سال است که گروه موسیقی اشتیاق تشکیل شده است و پیش ازاین کنسرتهای متعددی را در فستیوالهای مختلف دنیا برگزار کرده ایم و آخرین برنامه ما در ایران، شهریور ماه گذشته در مجموعه فرهنگی و تاریخی نیاوران بود . در کنسرت گروه اشتیاق در قزوین اسحاق چگینی نی، نوشین پاسدار عود،سامان صمیمی کمانچه، رشید کاکاوند تمبک،علی قمصری تار ومصباح قمصری کمانچه باس و دمام می نوازند. "


از دیشب تبلیغات برای کنسرت آخر هفتۀ علیرضا قربانی و گروه اشتیاق در قزوین شروع شد.نصب پلاکادرها و پخش اطلاعیه های متعدد در سطح شهر و مغازه ها ، در ذهن هر شهروندی اینطور وانمود می کند که قرار است کنسرت بزرگی برپا شود.کنسرتی در تالار ورزشیِ کوثر! مثل کنسرت شهرام ناظری در سولۀ نمایشگاه های بین المللی قزوین!.برای پیش بینیِ طرز برگزاری کنسرت کافی است گزارش کنسرت شهرام ناظری و گروه مولانا را که در همین وبلاگ منتشر شد ، یکبار بخوانید.البته همه ما امیدواریم که آن اتفاقات و نظیرشان هیچوقت تکرار نشود و باید منتظر برگزاری این کنسرت بود.هنوز از قیمت بلیت ها و محل فروش بلیت ها اطلاع کافی ندارم و این اطلاعات را در یکی دو روز آینده به این مطلب اضافه خواهم نمود.فقط امیدوارم آقای قربانی و هنرمندان گرانقدر گروه اشتیاق ، برنامه را مانند برنامۀ (شب اول ) کنسرت شهرام ناظری و گروه مولانا در قزوین ، نیمه کاره رها نکنند ! برای همین به همشهریان عزیز توصیه می کنم تا حدالمقدور بلیت شب دوم ( جمعه ) را تهیه کنند تا با چنین اتفاقات غیر مترقبه ای مواجه نشوند و اعصابشان نوازش نشود!.


حضور اسحاق چگینی ( نوازندۀ نی ) و رشید کاکاوند ( نوازندۀ تنبک ) هنرمندانِ قزوینی در این گروه هم از نکته های جالب این کنسرت است.

خبر تکمیلی را در ایــنـــجا بخوانید.
در ابتدا ایـــن خبر را مطالعه کنید ، سپس قسمتی از این سخنان را در زیر ببینید و برداشتهای یک فرد بی اطلاع از اوضاع موسیقی ملی ، را مجسم کنید.


محمد حسین ایمانی خوشخو ( معاون وزیر ارشاد ) : " در آخرین سال فعالیت دولت نهم باید اعلام کنم که در همه زمینه های هنری رونق خوبی.وی با تاکید بر این که امروز دیگر از جریان موسیقی کشور نگرانی نداریم ، با کمک دولت نهم جامعه موسیقی کشور این توفیق را داشت با پرهیز از افراط و تفریط های معمول، موسیقی را به عنوان یک هنر فاخر معرفی کند. "
1- در دورۀ فعالیت دولت نهم ، و استقبال شدید این دولت خدمتگذار از موسیقی ملی ایران در رسانه ها با عنایات برادر ضرغامی ( مدیر رسانۀ غیرملی ! ) و آزادی های بی حد و حدود این هنر در جامعه ، موسیقی ملی این کشور ( کاری به سنتی و غیر آن نداریم ) به حد متعالی رسیده و شدیداً مورد توجه مردم به خصوص جوانان قرار گرفت و انواع موسیقی غربی و رپ طی فعالیت های شبانه روزی این دولت در زمینۀ موسیقی ، ریشه کن شد! .
2 - در دورۀ دولت نهم موسیقی فاخر کشور ( منظور انواع موسیقی غربی و موسیقی ملی ایران به سبک لب خوانی و چاله میدانی و انواع و اقسام رپ و ..... است ) این توفیق را داشت که به عنوان یک هنر فاخر در بین مردم و علاقه مندان به موسیقی معرفی شود و این زمینۀ استقبال مردم از این دولت در دورۀ بعدی انتخابات را فراهم می کند.
روی جلد شمارۀ 19 ( دور جدید ) هفته نامۀ گل آقا ( 87/9/19 )
شناساندن سازهای ملی به شیوۀ رسانۀ غیر ملی ( ملی سابق ! )

برای تهیۀ این هفته نامه به روزنامه فروشی های سراسر کشور مراجعه کنید و قسمتی از مطالب این شماره را در ایــنــجا مطالعه فرمایید.


در دو هفتۀ اخیر قسمتی را با نام " فید خوان " به جای پیوندها ( همراهان ) به وبلاگ اضافه کرده ام.این قسمت با گوگل ریدر ( Google Reader) کار میکند و از آر اس اس یا همان خوراک ( فید ) وبلاگ ها استفاده میکند ، و آخرین مطالب وبلاگ های موسیقی را بعد از گذشت حدود 5 دقیقه از انتشارِ مطلب ، نشان میدهد.در حال حاضر 44 وبلاگ از وبلاگهایی که در زمینه موسیقی ایرانی فعالیت دارند و بنده می شناسم را در این لیست قرار داده ام که قطعاً با راهنمایی شما دوستان این لیست کامل تر هم خواهم شد.چند نکته که درباره این امکان باید بدانید این است که : وبلاگ های کپی بردار ( از خبرگزاری ها و دیگر وبلاگ ها ) در این لیست نیامده اند ( اگر هم آمده اند در صورت ادامۀ این کار حذف خواهند شد ) ، چون اگر اینگونه وبلاگ ها در لیست باشند ، به دلیل به روز شدن پیاپی و بیهوده ؛ لیست را پر می کنند.یکی دو سایت هم هستند ( مثل شجریانی ها ) که متاسفانه خروجی فید ندارند و نمی توان آنها را در این لیست قرار داد و یا سایت هایی هستند که لینک خروجی فید آنها به صفحۀ غیر مرتبطی می رود ، این چند سایت را ناگزیر به قسمت پیوندها اضافه کردم تا زمانی که این امکان را اضافه کنند.شما در صفحۀ " لیست اعضا " می توانید تمام وبلاگ هایی که مطالبشان بعد از به روز شدن در این لیست می آیند را ببینید و اگر به نظرتان وبلاگی جا افتاده ، آنرا معرفی کنید.در ایــنـــجا هم می توانید این مطالب را بدون مراجعه به وبلاگ اصلی بخوانید !.
امید است این امکان به اتحاد بیشتر بین وبلاگ نویسان موسیقی ملی ایران و افزایش فعالیت آنها و همچنین از بین رفتن اختلافات میان این عزیزان کمکی هر چند کوچک بکند.

پی نوشت : مطلب عارف قزوینی را همچنان مشغول به تهیه هستیم و با تمام کمبود وقتها و محدودیت ها و تنبلی ها ، امیدوارم این مطلب که کمی هم پیچیده شده را به زودی در وبلاگ ببینید.
با همکاری دوست و همشهری عزیزم ، آقا مهدی ، مطلبی دربارۀ برنامۀ تکنوازان و موسس آن تهیه کرده ایم که مشاهده می کنید.البته اصل کار را ایشان انجام داده اند و من فقط اطلاعات اولیه را جمع آوری کرده ام.به زودی حاصل همکاری ای که چند مدتی است در مورد تصنیف های عارف شروع کرده ایم ، را هم در وبلاگ خواهید دید.جمع آوری اطلاعات دربارۀ موسس این برنامه یعنی استاد میرنقیبی ، کار آسانی نبود اطلاعات موجود حاصل زیر و رو کردن اینترنت و چند کتاب است.کسانی که می توانند مثل همیشه بنده را در کامل کردن این اطلاعات یاری کنند ، بنده پذیرای این لطفشان هستم.



برنامۀ تکنوازان در دهۀ 50 توسط شاگرد برجستۀ صبا ، آهنگساز و نوازنده ویولون ، زنده یاد محمد میرنقیبی ، تاسیس شد.این برنامه که به تکنوازی سازها اختصاص داشت برنامه ای 15 دقیقه بود.به وجود آمدن این برنامه توسط محمد میرنقیبی که در زمان مدریت روح الله خالقی ، مدتی سرپرست برنامۀ گلها نیز بوده ، موجب به یادگار ماندن گنجینۀ آثاری بسیار ارزشمند ، از استادان موسیقی مان شد که قطعاً امروزه از مهمترین راهنماهای هنرجویان موسیقی سنتی است. این برنامه ها از شماره 101 آغاز شده و تا شماره 778 ادامه داشته است .استاد محمد میر نقیبی در 12 اسفند 1302 در مشهد به دنیا آمد و در سال 1324 عازم تهران شدم و به کلاس استاد حسین صبا راه یافت ، میرنقیبی ناظم هنرستان موسیقی نیز بوده.خود استاد میرنقیبی در جایی گفته : " وقتی برای اولین بار در کلاس سرود موسیقی دبستان و آقای زرین فر بودم تأثیرشگرفی در من گذاشت و از آن پس رغبت خاصی به این ساز پیدا کردم پس از آموختن چند درس مقدماتی نزد آقای زرین فر به دلایلی که یادم نمی آید کلاس ایشان را ترک گفتم و در سال 1324 عازم تهران شدم و به کلاس استاد حسین صبا راه یافتم . "

اما از بین برنامه های تکنوازان ، آقا مهدی 20 برنامه را گلچین و آپلود کردند که این آثار را در زیر مشاهده می کنید.برای دانلود این آثار هم میتوانید برنامه ها را هم به صورت تک تک ( در 3 سرور به صورت 3 لینک) و هم به صورت کلی ( در قالب یک فایل 163 مگابایتی ) دانلود کنید.


1
برنامه شماره 102 - قطعاتی در سه گاه
فریدون حافظی : تار
اسداله ملک : ویولون
به همراهی ضرب امیر بیداریان

2
برنامه شماره 113 - قطعاتی در مخالف سه گاه
هنرمندان : اسداله ملک ، فریدون حافظی
منصور نریمان ، محمد موسوی ، ناصر افتتاح

3
برنامه شماره 115 - قطعاتی در شور
هنرمندان : حبیب اله بدیعی
منصور صارمی ، جهانگیر ملک
4
برنامه شماره 117 - قطعاتی در سه گاه
هنرمندان : حبیب اله بدیعی
منصور صارمی، جهانگیر ملک
5
برنامه شماره 124 - قطعاتی در شوشتری
هنرمندان : اسداله ملک
منصور نریمان ، جهانگیر ملک