بعد از اطلاعیه ای که در مطلب قبلی ، مبنی بر جمع آوری تصنیف های عارف ، منتشر کردم ، با همکاری چند تن از دوستان 15 تصنیف ( تا این لحظه ) جمع آوری شده ( که 3 تصنیف با صدای یک خوانندۀ دیگر تکرار شده ).این تعداد ، صد در صد تمام تصنیف های موجود از عارف نیست و بنده باز هم از همه کسانی که تصنیف هایی علاوه بر تصنیف های موجود دارند ، خواهش می کنم دریغ نکنند و در این حرکت با ما سهیم شوند.در زمینۀ تصنیف های عارف علاوه بر دیوان عارف 2 کتاب دیگر هم مطالعه کردم و به نتایج جالب و در عین حال عجیبی رسیدم.برای اینکه شما هم اطلاعاتی در این زمینه داشته باشید عین مطالب را که بیشتر از کتاب سرگذشت موسیقی دانان قزوین و دیوان عارف است را ، برایتان نوشته ام.لازم به توضیح است قبل از انتشار این مطلب ( توضیحات تصنیف های عارف ) همه چیز را برای انتشار مطلب کامل ( هم توضیحات و هم دانلود و اشعار ) آماده کرده بودم که باز هم در هنگام انتشار مطلب ، با پیغام خطای بلاگفا مواجه شدم و به علت همین محدودیت عجیبی که بلاگفا جدیداً اعمال میکند و بر اساس آن مشترکان نمیتوانند مطالبی بیش از 50 کیلو بایت را منتشر کنند ، بنده مجبور شدم تصنیف ها را برای انتشار در یک مطلب دیگر تنظیم کنم. توضیحات آماری و دیگر توضیحات را از کتاب " سرگذشت موسیقی دانان قزوین " و ریز توضیحات را که با رنگ قهوه ای نوشته ام از دستنوشته های عموی محترمم برداشت کرده ام.
.....................................................................
بر مبنای تحقیقات مهدی نورمحمدی که در کتاب سرگذشت موسیقی دانان قزوین آمده ؛ 34 تصنیف از عارف باقی مانده که بدون تردید ساختۀ خود اوست.این تصنیف ها براساس تاریخ سروده شدن عبارتند از : (تصنیف های جمع آوری شده با ستاره مشخص شده است)
1. دیدم صنمی سرو قد و روی چو ماهی – افشاری *
2. ای آمان از فراقت آمان – شور **
3. نمی دانم چه در پیمانه کردی – افشاری*
4. نکنم اگر چاره دل هر جایی را – افشاری*
5. افتخار همه آفاقی و منظور منی – سه گاه *
6. تو ای تاج ، تاج سر سخروانی – افشاری*
7. دل هوس سبزه و صحرا ندارد – ابوعطا (سارنگ) *
8. نه قدرت که با وی نشینم – افشاری *
9. ننگ آن خانه که مهمان ز سر خان برود ( معروف به تصنیف شوستر ) – دشتی*
10. هنگام می و فصل گل و گشت و چمن شد ( از خون جوانان وطن ) – دشتی *
11. باد فرح بخش بهاری وزید – بیات ترک*
12. بلبل شوریده فغان می کند – ماهور*
13. گریه را به مستی بهانه کردم – دشتی **
14. از کفم رها شد قرار دل – افشاری *
15. ترک چشمش از فتنه کرد راست – ابوعطا ( گوشه حجاز )*
16. چه شورها که من به شاهناز می کنم – شور ( گوشه شهناز ) **
17. بماندیم ما ، مستقل شد ارمنستان – سه گاه
18. شانه بر زلف پریشان زده ای به به به – دشتی *
19. رحم ای خدای دادگر کردی نکردی – بیات ترک ( به قول خود عارف ، بیات زند ) *
20. امشب از آسیا ، اروپا رفتی – افشاری (این تصنیف در سال 1298 خورشیدی در اصفهان ، برای دختر گیوار که یکی از ارامنۀ اصفهان بود ، ساخته شده و روی سخن با پسر ظل السلطان است. )
21. جان برخی آذربایجان باد – افشاری ( گوشه رهاب )*
22. امروز ای فرشته رحمت بلا شدی – افشاری*
23. اگر دگمه هات پنبه ای بود – شور*
24. از خراسان در اعصار ، شد دو نادر پدیدار – مارش ماهور ( عارف این سرود را در سال 1300 خورشیدی برای کلنل محمد تقی پسیان سرود و ژاندارم های کلنل آن را در رژه و مراسم نظامی میخواندند )
25. گریه کن که گر سیل خون گری ثمر ندارد – دشتی *
26. ای دست حق پشت و پناهت باز آ – افشاری *
27. تا رُخت مقید نقاب است – بیات اصفهان *
28. خون چو سر چشمۀ آب حیات است ( معروف به مارش خون ) – ماهور
29. روی دلکش ، موی دیجور ( معروف به مارش جمهوری ) – ماهور
30. رحم ای خدای دادگر کردی نکردی – بیات ترک ( آهنگ این تصنیف همان ، همان آهنگ تصنیف شماره 19 است ولی شعر ان با یکدیگر فرق دارد.شعر تصنیف 19 در سال 1298 و شعر تصنیف 30 در سال 1302 ، به مناسبت نهضت جمهوری سروده شده است. ) *
31. ژیان هاف هافو شو ، هاف کن ببینم – افشاری
32. باد خزانی ، زد ناگهانی ، کرد آن چه دانی – افشاری *
33. گو به ساقی ، کز ایاغی ، تر کن دماغی – بیات اصفهان ( روح الله خالقی این تصنیف را در ماهور میداند و در کتاب سرگذشت موسیقی ایران در جلد اول و صفحه 190 آن چنین مینویسد : " گوینده و سازندۀ آن معلوم نیست ، چنین به نظر میرسد که از نغمه های ترکی و روی آن اشعاری ساخته اند.بعضی هم این تصنیف را منسوب به عارف میدانند.هر چند به گفتۀ او نزدیک است ، ولی در دیوانش ذکر نشده است. " شایان ذکر است این تصنیف در چاپ های بعد به دیوان عارف اضافه شده و در ادامۀ مطلب توضیحاتی در مورد این گونه تصنیف ها خواهم نوشت. )
34. بهار نو رسید ، گل از بستان دمید – ابوعطا ( این تصنیف به احتمال زیاد در اوایل سلطنت رضا خان ، و در هنگام انتخابات مجلس ششم سروده شده است . )
.....................................................................
از بین تصنیف های ذکر شده 12 تصنیف عاشقانه یا غیر سیاسی است ( تصنیف های 1 و 3 و 4 و 5 و 6 و 11 و 14 و 18 و 20 و 22 و 23 و 33 )
همچنین 21 تصنیف ، برای اهداف سیاسی ساخته شده است : ( تصنیف های 2 و 7 و 9 و 10 و 12 و 13 و 15 و 16 و 17 و 19 و 21 و 24 و 25 و 26 و 27 و 28 و 29 و 30 و 31 و32 و 34 )
در میان تصنیف های سیاسی 3 تصنیف به صورت مارش ساخته شده است : (تصنیف های 24 و 28 و 30 )
1 تصنیف هم عاشقانه – سیاسی است : ( تصنیف 8 )
در میان تصنیف های غیر سیاسی ، 3 تصنیف جنبۀ مطایبه دارد : ( تصنیف های 20 و 23 و 31 )
12 تصنیف در مایۀ افشاری ، 5 تصنیف در مایۀ دشتی ، 3 تصنیف در مایۀ بیات ترک ، 3 تصنیف در مایۀ ابوعطا ، 2 تصنیف در مایۀ بیات اصفهان ، 4 تصنیف در دستگاه ماهور ، 3 تصنیف در دستگاه شور و 2 تصنیف در دستگاه سه گاه ساخته شده است.
.....................................................................
