آواز

راست پنجگاه یکی از دستگاههای اصیل موسیقی ایرانی است که لطافت و زیبایی خاصی در آن نهفته است . بنا به دلایل مختلفی که در طول دوران گذشته موسیقی بوجود آمده است، اجرای این دستگاه ، مشکل جلوه داده شده است و واهمه ای از اجرای آن در برخی خوانندگان و نوازندگان به وجود آمده است . هر چند میتوان علتهای مختلفی برای این مطلب ذکر کرد ولی قطعا یکی از اصل ترین آنها شباهتی است که بین راست پنجگاه و ماهور وجود دارد. به عبارتی عدم تمیز آنها از هم در پاره ای موارد باعث وجود مشکل شناخت راست پنجگاه شده است. با وجود آنکه برای اهالی چیره دست موسیقی تفکیک آنها بسادگی میسر است ولی به نظر میرسد پندار سختی راست پنجگاه نباید صحیح باشد و بهتر است دست اندرکاران امر موسیقی در جهت رفع این ابهام گامهای موثرتری بردارند . در اینجا میتوان به اجرای زنده استاد محمد رضا شجریان و استاد محمد رضا لطفی  و ناصر فرهنگ فر  در برنامه جشن شیراز اشاره کرد که با توجه به تسلط همه اساتید بر فنون خویش میتواند کلاس درس خوبی برای ودوستدارن موسیقی که سعی در شناخت هر چه بیشتر این دستگاه دارند باشد .

همانطور که در برنامه رادیویی نیز اعلام میدارد اجرای یاد شده مشتمل بر سه بخش است .

1-درآمد اول، درآمد راست، پروانه و نغمه که مایه راست پنجگاه است.

2- بیات عجم ، قرچه ، رضوی ، فرود و روح افزا  که  شور را تداعی میکند.

3- محیر، چکاوک ، ترس ، لیلی مجنون ،بوسلیک و نی ریز صغیر و کبیر که همایون را در می نماید.

قسمت میان برنامه و انتهای آن دو تصنیف معروف بت چین و پرتو حسن اجرا شده است. که برخی اشعار آن در زیر می آید.